Η City of Leiden ανέθεσε στο αρχιτεκτονικό γραφείο MAXWAN ARCHITECTS + URBANISTS,
με έδρα το Rotterdam, το σχεδιασμό ενός συγκροτήματος κατοικιών, γραφείων και εμπορικών παροχών σε μια περιοχή συνολικής έκτασης 290 στρεμμάτων στη περιοχή Groenoordhallen, του βόρειου Leiden.

Πρόκειται για τμήμα μιας ευρύτερης διαμόρφωσης στο Βόρειο Leiden. Η διαμόρφωση αυτή έχει τρεις στόχους: φυσικό, οικονομικό και κοινωνικό. Η υλοποίηση του τμήματος Groenoordhallen θα προσφέρει σύμφωνα με στόχους της αρμόδιας αρχής μια ευχάριστη περιοχή κατοικίας σε άτομα από διαφορετικά target group.

Πολεοδομικός σχεδιασμός του βόρειου Leiden

Κατά την επεξεργασία του θέματος δημιουργήθηκαν αρκετές συνθετικές δυσκολίες λόγω των σοβαρών περιορισμών ενάντια στη αστική ανάπτυξη στην περιοχή. Πιο συγκεκριμένα, δύο από τις τρεις πλευρές της περιοχής οριοθετούνται από έναν ευρύ και με έντονη κίνηση δρόμο, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στην διαχείριση της κίνησης. Το ύψος οικοδόμησης είναι περιορισμένο λόγω των οικολογικών περιορισμών της περιοχής. Η συγκεκριμένη περιβαλλοντική ζώνη επικαλύπτεται από ένα σιδηρόδρομο και ένα υπόνομο με εγκαταστάσεις καθαρισμού. Και τέλος την περιοχή διασχίζουν υπόγειο σύστημα με σωληνώσεις και καλώδια με πλάτος ενός μικρού ποταμού. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της περιοχής έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της συνθετικής ιδέας. Πέρα όμως από μελέτη των περιορισμών η ομάδα της Maxwan πραγματοποίησε και ανατίμηση όλων όσων δίνουν αξία στη τοποθεσία, είτε αυτά προσδίδουν αισθητικό αποτέλεσμα είτε ενεργειακά οφέλη. Γι’ αυτό το λόγο εκμεταλλεύτηκαν μια μικρή τάφρο στο βόρειο όριο της περιοχής μελέτης και την διεύρυναν σε ένα κανάλι γειτονιάς. Επίσης μια όμορφη αλλά απομονωμένη σειρά των δέντρων επεκτάθηκε σε μια αλέα εμπλουτίζοντας την περιοχή με πράσινο. Τέλος η προϋπάρχουσα φτωχής ποιότητας χαμηλή κατασκευή του Groenoordhallen διαπεράστηκε από μια διαδρομή για τους πεζούς, έλαβε μια νέα μπροστινή ανύψωση και θα χρησιμοποιηθεί ως κέντρο της κοινότητας και ημερήσιας φύλαξης.

Απεικόνιση σιδηροδρόμου

Η Maxwan πέτυχε στην ικανοποίηση όλων των απαιτήσεων με την πρόταση ενός «κρεμμυδόσχημου» σχεδιαγράμματος των κτιρίων κατοικίας, παρέχοντας οικείες οδούς, μια ευρεία ποικιλία των σχεδιαγραμμάτων οδών και μια σειρά διαφορετικών υψηλής ποιότητας δημόσιων και κοινοτικών χώρων. Η κατάληξη στο συγκεκριμένο σχήμα προέκυψε μετά από συστηματική μελέτη της σύνδεσης των κτιριακών όγκων με το υγρό στοιχείο και τις κινήσεις πεζών και οχημάτων της περιοχής. Οι όγκοι των κτιρίων διαμορφώνονται σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές. Αρχικά η δημιουργία μιας εσωτερικής, απόλυτα κλειστής αυλής που θα λειτουργεί κατά περιπτώσεις είτε για την στάθμευση των οχημάτων των ενοίκων, είτε ως χώρος ψυχαγωγίας με ύπαρξη πρασίνου και διαμόρφωση πάρκου. Ενιαίο ύψος σε όλη τη συνέχεια των κτιριακών όγκων, με εξαίρεση δυο κτιριακούς όγκους όπου παρατηρείται ανύψωση με προσθήκη ορόφου σε τμήμα τους. Επιπροσθέτως δεν παρατηρείται κανένας διαχωρισμός μεταξύ των χρήσεων γης σε ότι αφορά την διαμόρφωση των κτιριακών όγκων, αφού κτίρια κατοικιών έχουν ακριβώς την ίδια μορφολογία με αυτά του εμπορίου. Όλα σχηματίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και τις ίδιες ακριβώς αρχές. Εξαίρεση αποτελούν τα πολύ ψηλά κτίρια που χρησιμοποιούνται ως εμπορικές ζώνες. Δεν συμβαίνει κάποια ιδιαίτερη ενσωμάτωση των υφιστάμενων κτιρίων χωρίς αυτό να μειώνει καθόλου την συνθετική διαχείριση του θέματος.

Επιτρεπόμενη δόμηση

Η επιτρεπόμενη δόμηση, καθορισμένη από τις αρμόδιες αρχές της περιοχής, είχε αυστηρούς περιορισμούς. Σκεπτόμενοι ότι η περιοχή διαθέτει μεγάλη οικολογική αξία αυτό είναι κατανοητό. Επομένως στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής τα κτίρια επιτρέπεται να φτάσουν έως και τους τέσσερις ορόφους, σε μικρό τμήμα δεν υπάρχει υψομετρικός περιορισμός και στη ζώνη κοντά στο κανάλι η δόμηση απαγορεύεται απολύτως.

‘Ύψος κτιρίων

Το ύψος των κτιρίων διαμορφώνεται σύμφωνα με τους συγκεκριμένους όρους δόμησης που προαναφέρθηκαν. Αξιόλογο είναι να αναφερθεί ότι τα κτίρια των κατοικιών δεν υπερέβησαν τους τέσσερις ορόφους ενώ αντίστοιχα ορισμένα από τα κτίρια εμπορίου έφτασαν έως και τους είκοσι. Αυτό δείχνει την σύνδεση που ήθελαν να τονίσουν οι αρχιτέκτονες μεταξύ κατοικίας και πιο άμεσης επαφής με το έδαφος.

Εγκαταστάσεις εμπορίου

Οι εγκαταστάσεις εμπορίου έχουν απορροφηθεί σε περιοχές αντιδιαμετρικά της περιοχής κατοικίας με στόχο την απομόνωση των κατοικιών αφενός από τον ήχο του σιδηροδρόμου κι αφετέρου από την κίνηση των κεντρικών οδικών αξόνων. Τα κτίρια της εμπορικής δραστηριότητας λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο ως ένα «φίλτρο» ήχων κι οσμών από τους πολυσύχναστους άξονες κίνησης της περιοχής.

Κατοικίες

Οι κατοικίες έχουν συγκεντρωθεί στο κέντρο της περιοχής μελέτης ώστε τα κτίρια που τις πλαισιώνουν να απορροφούν όλο το θόρυβο των κεντρικών οδικών αξόνων καθώς και του σιδηροδρόμου. Στην περιοχή κατοικίας έχει πραγματοποιηθεί επέκταση του καναλιού έτσι ώστε να την διαπερνά.

Στο χώρο που δημιουργείται εσωτερικά των κτιρίων διαμορφώνεται κατά περιπτώσεις χώρος αναψυχής για τους κατοίκους και χώρος στάθμευσης οχημάτων.

Τα ύψη των κτιρίων κατοικίας δεν ξεπερνούν τους τέσσερις ορόφους, το οποίο υποδηλώνει μια εργονομία στη χρήση τους και μια έντονη σχέση με το έδαφος.

Διαμόρφωση πρασίνου

Όπως αναφέρθηκε στα παραπάνω, πραγματοποιήθηκε εισχώρηση νερού από το κανάλι στην βόρεια πλευρά της περιοχής μελέτης . Έτσι δημιουργήθηκε ένα κανάλι που διασχίζει την περιοχή των κατοικιών και επιστρέφει στο κυρίως κανάλι. Το υγρό στοιχείο σε τέτοια επαφή με τους κτιριακού όγκους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας όλων των Κάτω Χωρών και γι’ αυτό το λόγο έχει ενσωματωθεί και στη λύση των Maxwan. Πέρα από τις ιστορικές μνήμες υπάρχουν οικολογικοί και αισθητικοί λόγοι που επιχειρήθηκε αυτή η πρόταση.

Εκτός από την εκμεττάλευση του υγρού στοιχείου της περιοχής, οι αρχιτέκτονες θέλανε να ενσωματώσουν και υπάρχουσες εκτάσεις πρασίνου. Έτσι παρατηρείται και στο διάγραμμα ότι ένα μεγάλο τμήμα του πρασίνου προυπήρχε στην περιοχή και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην συνθετική πρόταση. Επίσης επαναδιαμορφώθηκε μεγάλη έκταση πρασίνου και πάρκων για καλύτερη και ευκολότερη εκμεττάλευση από τους ενοίκους.

Το πράσινο όμως πέρα από τους δημόσιους χώρους υπάρχει σε μεγάλη έκταση και στο εσωτερικό των κτιριακών όγκων των κατοικιών. Εκεί λειτουργεί ως καθαρά ιδιωτικό χώρος πρασίνου με ανάλογες χρήσεις.

Οδικό Δίκτυο

Μέσα στην περιοχή μπορεί να εισέλθει κανείς από τον ανατολικό κεντρικό άξονα όπως φαίνεται στο διάγραμμα. Στη συνέχεια δημιουργείται ένας δακτύλιος στο μέσο της περιοχής ο οποίος εξυπηρετεί με μικρότερους δρόμους όλη την περιοχή.

Η διαχείριση αυτή της κίνησης είναι πάρα πολύ σημαντική γιατί αποτρέπει την συμφόρηση μεγάλης μάζας οχημάτων στην περιοχή κατοικίας.

Χώρος στάθμευσης

Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού χώρων στάθμευσης είναι κάτι πολύ θετικό για την περιοχή. Με αυτό τον τρόπο δεν θα υπάρχει πληθώρα σταθμευμένων οχημάτων που υποβαθμίζει την αισθητική του χώρου και δημιουργεί συμφόρηση στο οδικό δίκτυο. Οι στεγασμένοι χώροι στάθμευσης χωρίζονται σε έξι μεγάλες περιοχές με εύκολη πρόσβαση από το οδικό δίκτυο της περιοχής. Υπάρχουν και μικρότεροι υπαίθριοι χώροι στάθμευσης στο μήκος των δρόμων καθώς και εσωτερικά των κτιριακών όγκων.